Rola poszczególnych składników mineralnych objawy ich niedoboru

wszytsko o roślinach sadowniczych

Poszczególne składniki mineralne odgrywają w życiu drzew i krzewów owocowych rozmaitą rolę. Jedne z nich wpływają na zdrowotność i wzrost, inne — na zawiązywanie, wykształcanie się i jakość owoców, jeszcze inne na przebieg wegetacji. Według dotychczasowych badań najważniejszą rolę w życiu roślin sadowniczych odgrywają makroelementy: azot, potas, fosfor, wapń, marz ez i żelazo, z mikroelementów — bor, cynk, miedź i mangan. Azot wchodzi w skład białka — najważniejszego składnika rośliny, wpływa na jej wzrost oraz na wielkość liści i owoców. Przy niedoborze azotu w glebie następuje przede wszystkim zahamowanie wzrostu rośliny. Drzewa kwitną obficie, ale zawiązują mało owoców. Liście drobnieją, stają się żółtawe, owoce też szybko żółkną, nie osiągając typowej wielkości, i mają gorszy smak. Rośliny wcześniej kończą wegetację. Ujemne następstwa powoduje także nadmiar azotu. Tkanki roślin są delikatne, podatniejsze na choroby i szkodniki. Owoce są wprawdzie duże, ale gorzej zabarwione i źle się przechowują. Rośliny później zapadają w stan spoczynku, co czyni je podatniejszymi na mróz. Nadmiar azotu zwiększa ujemne skutki niedostatku potasu lub magnezu. Potas bierze mały udział w budowie tkanek; występuje głównie w postaci niezawiązanej i spełnia rolę katalizatora. O jego wielkim znaczeniu dla roślin świadczy jednak duże zapotrzebowanie na ten składnik. Przy niedoborze potasu wzrost pędów ulega zahamowaniu, na brzegach liści występują nekrotyczne plamy. Większy brak potasu może spowodować zasychanie i opadanie liści. Najczęściej zjawisko to występuje u krzewów jagodowych, zwłaszcza porzeczek. Niedobór potasu jest przyczyną gwałtownego zmniejszenia się plonów. Owoce są małe, kwaśne, niesmaczne. Nadmiar potasu w glebie może spowodować na glebach lekkich objawy niedoboru magnezu lub boru. Fosfor jest niezbędny do normalnego rozwoju roślin. Wchodzi w skład białek i bierze udział w różnych procesach biochemicznych. Używany jest do budowy organów generatywnych oraz nasion. Rośliny sadownicze mają zdolność do pobierania fosforu ze związków nieprzyswajalnych dla innych roślin i do magazynowania go w tkankach spichrzowych. Dlatego rzadko spotyka się objawy jego niedoboru. Literatura zagraniczna podaje, że przy większym niedoborze fosforu występuje niekiedy zahamowanie wzrostu, w ostrych wypadkach zaś opadanie kwiatów i zawiązków, łamliwość gałązek (morele), a nawet zamieranie roślin. Nawożenie fosforem i potasem równoważy duże dawki azotu i może przyspieszyć owocowanie roślin silnie rosnących. Wapń korzystnie wpływa na drewnienie pędów oraz. na zawiązywanie owoców przez drzewa pestkowe. Wapń oddziaływa także dodatnio na rośliny sadownicze w sposób pośredni. Poprawia strukturę gleby, zapobiega zaskorupianiu się jej, reguluje jej odczyn, sprzyja działalności drobnoustrojów glebowych, przyspieszając rozkład masy organicznej. Niedobór wapnia w glebie powoduje żółtawe zabarwienie liści, owoce ulegają gorzkiej plamistości podskórnej, a przy skrajnym niedoborze mogą zamierać całe narządy roślin. W Ameryce zaobserwowano degenerację systemu korzeniowego jabłoni. Gatunki pestkowe masowo zrzucają zawiązki. Niedobór wapnia łączy się z zakwaszeniem gleby, a wtedy występują jednocześnie objawy niedoboru magnezu i nadmiaru glinu oraz manganu. Nadmiar wapnia również jest szkodliwy. Na glebach przewapniowanych mogą wystąpić objawy niedoboru żelaza, manganu, boru I potasu. Magnez wchodzi w skład chlorofilu. Ponadto bierze udział w przemianie węglowodanów, w syntezie tłuszczów i białek, w pobieraniu i transporcie fosforu oraz w regulowaniu gospodarki wodnej. Coraz więcej naszych sadów zaczyna wykazywać niedobór tego pierwiastka. Najczęściej i najsilniej zjawisko to występuje na glebach piaszczystych, o małej zawartości substancji organicznej, i na glebach kwaśnych oraz w mokrych łatach. Z górnych warstw gleby magnez bywa wymywany w głąb, dlatego objawy jego niedoboru występują najczęściej u drzew młodych. W starszych sadach niedostatek tego pierwiastka może wystąpić przy stałym opryskiwaniu ich preparatami siarkowymi i na-eniu solami fizjologicznie kwaśnymi oraz stosowaniu wysokich dawek potasu.